Strona główna / Bieżący świat Ś.J. / Przykłady...

Tematyczny spis wszystkich artykułów


Przykłady wybiórczego cytowania przez Świadków Jehowy błędnych opinii na temat poglądów pisarzy wczesnochrześcijańskich

autor: Jan Lewandowski

 

Naiwni często dają się łapać na lep obfitego „cytowania” przez Świadków Jehowy różnych źródeł. Z racji dokładniejszej znajomości zagadnienia co naiwni nie wiedzą jednak, że owo „cytowanie” jest często zwodnicze i jest niczym więcej jak tylko zwodniczym fortelem pomijającym cały kontekst, nie tylko literacki, ale i historyczny. Omówię przypadek takiego właśnie rodzaju „cytowania” na przykładzie jednego z piszących na news:pl.soc.religia grupowiczów - Świadka Jehowy EMETA, który w poście „Re: JHVH -- Bogiem Jezusa” z 16 czerwca 2002 (godz. 20:14) napisał na bazie wzmianki Hieronima o poglądzie Orygenesa na temat czasu egzystencji Syna:

''Orygenes twierdzi natomiast, że Syn jest najwspanialszym i najwznioślejszym stworzeniem i powstał z woli Ojca jak i inne stworzenia." Hieronim "Apologia  Przeciw Rufinowi''

Ta relacja ma zdaniem EMETa zapewne dowodzić, że wedle Orygenesa Jezus był stworzony przez Ojca. Miał bowiem początek i nie mógł żyć odwiecznie. Jednakże owa relacja nie dowodzi tak naprawdę, że taki właśnie był pogląd Orygensa, dowodzi co najwyżej tego jaki był pogląd Hieronima na temat poglądów Orygenesa (a to dwie różne sprawy). Po pierwsze, gdyby EMET był rzetelny to zapodałby jaki był naprawdę pogląd Orygenesa na tę sprawę. A ten pogląd był zgoła inny niż sugeruje to cytat EMETa. Co ciekawe, nawet czasopismo Strażnica jakie EMET roznosi od domu do domu (!!) wyraźnie wykazuje, że podana za Hieronimem sugestia EMETa na temat poglądu Orygenesa jest fałszywa, skoro w swoich dziełach wyznawał on zupełnie inny pogląd na ten temat:

„Na przykład w dziele O Zasadach Orygenes opisał Jezusa jako ‘jednorodzonego Syna, który wprawdzie narodził się, jednakże bez jakiegokolwiek początku’” (Strażnica z 15 lipca 2001, str. 30, podkreślenie od JL). 

Mimo iż nawet sama Strażnica przyznaje, że wedle Orygenesa Syn nie miał początku w czasie, to Świadkowie Jehowy próbują jak widzimy wypaczyć ten fakt przez wybiórcze cytowanie błędnych i nie źródłowych opinii.

 

Po drugie, EMET cytując powyższą niby wiarygodną opinię Hieronima na temat poglądu Orygenesa bardzo tendencyjnie przemilczał historyczny kontekst wypowiedzi Hieronima. Okazuje się bowiem, że Hieronim nie przedstawiał rzetelnie poglądów Orygenesa w dziele cytowanym przez EMETa. Przyznaje to Emil Stanula, sam tłumacz polskiej wersji wyżej „cytowanego” przez EMETa dzieła Hieronima. Stanula pisze, że Hieronim w dziele Apologia Przeciw Rufinowi  „przejaskrawia błędy Orygenesa. Orygenesowe hipotezy, przypuszczenia, wątpliwości, przedstawia w postaci twierdzeń. Nawet to, co Orygenes zwalczał, przytaczał jako błędne, Hieronim przypisuje jako jego własne poglądy” (E. Stanula w: Św. Hieronim, Apologia Przeciw Rufinowi, PSP, tom LI, Warszawa 1989, str. 19, podkreślenie od JL).

Jak widać Świadek Jehowy przy swym zwodniczym cytowaniu Hieronima zupełnie nie uwzględnił tego nader istotnego faktu, że cytowana przez niego opinia Hieronima na temat poglądów Orygenesa odnośnie preegzystencji Syna nie była wiarygodna. Uwierz więc w to co Ci „cytuje” Świadek Jehowy, a już jesteś zwiedziony.

Mimo iż nawet sama Strażnica przyznaje, że wedle Orygenesa Jezus nie był stworzony, to inni Świadkowie Jehowy też ignorują to, że sama Strażnica im o tym podaje, i idą w dyskusjach w zaparte. Przykładem tego jest inne wybiórcze „cytowanie” Orygenesa przez Świadków Jehowy, tym razem przez qamila, który cytuje dzieło Przeciw Celsusowi. W poście „Re: JHVH -- Bogiem Jezusa” z 16 czerwca 2002 (godz. 1:15) qamil tak oto „cytuje” Orygenesa:

"Albowiem Syn Boży, pierworodny wszelkiego stworzenia nie jest nowym bogiem, choćby się mogło zdawać, że niedawno przybył do ludzi. Wiemy przecież doskonale z Pism bożych, że jest on najstarszym ze wszelkiego stworzenia" ("Przeciw Celsusowi" 5:37)

Z cytatu tego można wyczytać, że wedle Orygenesa Syn jest jednym ze stworzeń. Na przekazaniu takiej sugestii zależy zapewne cytującemu ten tekst Świadkowi Jehowy, który chce aby Orygenes wierzył tak jak on, że Syn był stworzony. Jednakże zauważmy, że tekst ten wcale nie mówi nic o stworzeniu Jezusa, co najwyżej, że Jezus jest starszy od wszelkiego stworzenia. Taka jest co najwyżej wymowa tego fragmentu i tak też ten fragment oddał zresztą S. Kalinkowski w swym przekładzie Przeciw Celsusowi z 1986 roku:

On [Chrystus - przyp. JL] starszy od wszelkiego stworzenia” (Orygenes, Przeciw Celsusowi, Warszawa 1986, str. 270).

Podsumowując: Świadkowie Jehowy na temat poglądów Orygenesa są więc mniej prawdomówni niż ich własne publikacje. Na ostateczne rozwianie wątpliwości dajmy też kilka cytatów z dzieł samego Orygenesa, gdzie wyraźnie stwierdza on, że Syn jest niestworzony, wbrew sugestiom Świadków Jehowy: 

Nikt bowiem nie może godnie pojąć niestworzonego i pierworodnego wszelkiego stworzenia, tylko Ojciec, który go zrodził” (Orygenes, Przeciw Celsusowi, VI, 17, podkreślenie od JL).

Dlatego wierzymy, że Bóg zawsze jest Ojcem swego jednorodzonego Syna, który wprawdzie narodził się z Niego i od Niego pochodzi, jednakże bez jakiegokolwiek początku - ani takiego, który da się określić w czasie, ani takiego, który można sobie wyobrazić wyłącznie rozumowo, i że tak powiem zauważyć jedynie w umyśle i w duszy” (Orygenes, O Zasadach, I,  II, 2, podkreślenie od JL).

Taka była wiara Orygenesa, co dobitnie przekazał w swoich powyższych słowach. Nawet wyżej cytowana Strażnica musiała to przyznać. Poszczególni Świadkowie Jehowy zamiast jednak pokornie poświadczyć tę prawdę wolą uciekać się do forteli cytując błędne opinie lub przeinaczone cytaty. Niniejsza kwestia jest tylko jednym z wielu tego przykładów.

Szerzej o niepełnym przedstawianiu poglądu ojców Kościoła przez Świadków Jehowy pisałem w tekście dostępnym w Archiwum Brooklynu: Jak Świadkowie Jehowy fałszują historię. Zobacz także tekst Iszbina: Nauka o Trójcy wg Brooklynu


Jan Lewandowski; czerwiec 2002